Karbon Ayak İzi Nedir?
Karbon ayak izi; bir bireyin, kurumun, etkinliğin veya ürünün doğrudan veya dolaylı faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan toplam sera gazı (GHG) miktarının karbondioksit eşdeğeri (CO₂e) cinsinden ölçüsüdür. Atmosfere salınan metan, azot oksit ve florlu gazlar gibi çeşitli sera gazlarının küresel ısınma potansiyelleri (GWP) farklılık gösterdiğinden, tüm bu gazlar karbondioksit bazında ifade edilir.
- Bireysel karbon ayak izi: Bir kişinin günlük yaşamındaki ulaşım, ısınma, elektrik tüketimi, gıda tercihleri ve tüketim alışkanlıkları sonucu oluşan salınımlardır (emisyon).
- Kurumsal karbon ayak izi: Şirketlerin operasyonel faaliyetleri, üretim süreçleri, tedarik zinciri ve enerji kullanımları sonucu oluşan emisyonlardır.
- Ürün karbon ayak izi: Bir ürünün hammadde çıkarımından üretimine, nakliyesinden kullanımına ve nihai bertarafına kadar geçen süreçteki emisyonlardır.
Hesaplama Nedir ve Neden Önemlidir?
Çünkü ölçülemeyen şey yönetilemez. Küresel sıcaklık artışını 1,5 °C sınırında tutabilmek için bireysel ve kurumsal bazda izleme şarttır.
Karbon ayak izi hesaplaması; belirli bir sınır içinde gerçekleşen faaliyet verilerinin (örn. tüketilen doğal gaz, benzin, elektrik miktarı) uygun emisyon faktörleri ile çarpılarak iklim üzerindeki toplam etkinin nicelleştirilmesi işlemidir.
Emisyon Miktarı (CO₂e)
= Faaliyet Verisi × Emisyon Faktörü
Konu özelinde, farkındalığın artırılması amacıyla basit bir bireysel karbon ayak izi hesaplama aracı geliştirilmiştir.
LOGO
Kişisel Karbon Ayak İzini Hesapla
Türkiye için yıllık bireysel tahmin
Evinizde ne kadar enerji kullanıyorsunuz?
Elektrik ve ısınma emisyonu, hanede kaç kişi yaşıyorsa ona bölünerek bireysel paya indirgenir. Faturalarınızdaki aylık ortalamayı girin.
Nasıl yolculuk ediyorsunuz?
Araç, toplu taşıma ve uçuşların tamamı yıllığa çevrilerek toplanır. Yakıtlı araçlarda tüketim ortalama 8 L/100 km kabul edilir; elektrikli araçta ise kilometre başına 0,13 kg CO₂e uygulanır.
Kısa mesafe uçuş başına 1.100 km × 0,25 kg; uzun mesafe uçuş başına 4.000 km × 0,15 kg CO₂e/yolcu-km.
Nasıl besleniyorsunuz?
Gıda üretiminin (Kapsam 3) tahmini karbon yoğunluğu, beslenme örüntüsüne göre doğrudan yıllık bir değer olarak alınır.
Ne kadar atık üretiyorsunuz?
Haftalık çöp miktarı yıllığa çevrilir ve geri dönüşüm oranınıza göre azaltılır.
Sonuç
0,0tCO₂e
DAĞILIM
KARŞILAŞTIRMA
EN ETKİLİ ADIMLAR
HESAPLAMA YÖNTEMİ VE EMİSYON FAKTÖRLERİ
Temel formül: her kategori için
Emisyon = Faaliyet Verisi × Emisyon Faktörü hesaplanır ve kategoriler toplanarak
yıllık toplam karbon ayak izine ulaşılır. Elektrik ve ısınma, hanedeki kişi sayısına bölünerek
bireysel paya indirgenir.
Karşılaştırma değerleri, ulusal ortalamalar ve IPCC 1,5°C senaryolarından türetilen kaba göstergelerdir; bireysel yaşam tarzı emisyonu ile ulusal toplam emisyon (sanayi, tarım vb. dahil) doğrudan kıyaslanamaz.
Sınırlar. Bu araç bireysel bir tahmindir; GHG Protokolü veya ISO 14064 kapsamında doğrulanmış bir kurumsal envanter ya da ürün yaşam döngüsü analizi yerine geçmez. Aylık yakıt miktarı yıla düz olarak yayılır, mevsimsellik hesaba katılmaz. Merkezi ısıtma için faktör tanımlı değildir ve sıfır kabul edilir. Mal ve hizmet alımları (giyim, elektronik, mobilya, hizmetler) bu sürümde sorulmamaktadır.
Daha Fazla Bilgi İçin
Karbon ayak izi rehberinin tamamı tek bir dokümanda: emisyon kapsamları (Kapsam 1, 2 ve 3), hesaplayıcıların çalışma mantığı ve incelediği parametreler, öne çıkan hesaplayıcı araçlar ile azaltma ve sıfırlama stratejileri.
Kavramlar, Hesaplama Metodolojileri, Önem Düzeyi ve Hesaplayıcı Sistem Analizi
GHG Protocol & ISO 14064 · 3 sayfa
ŞU ANA KADAR
0,0tCO₂e/yıl